Waarom tijd en energie steken in de Wat als club, van de radicale vernieuwing jeugdzorg?
Daisy Petrona
Geplaatst op 26 december 2025
De Wat Als Club
Wat als… de samenleving, de professionals die samen ons systeem vormen, en de Nederlandse staat alle bestaande onderzoeksrapporten zouden erkennen als werkelijk waar, en deze niet langer terzijde zouden schuiven als slechts perspectieven? Dan zou de Wat Als Club misschien niet eens bestaan.
Dan zou ik hier vandaag niet zijn. Dan zou ik op dit moment iets leuks doen met mijn kind, mijn vriend, of met vrienden.
Het verdrietige is dat ik, 34 jaar nadat ik de jeugdzorg heb verlaten, me nog steeds moet bezighouden met de vraag; hoe we ervoor kunnen zorgen dat kinderen niet langer op verzoek van de staat uit huis worden geplaatst, terwijl het vaak elders niet minder schadelijk of zelfs schadelijker is voor hen.
Misschien vraag je je af waarom ik, Daisy, me hiermee bezighoud. Voor mij is het antwoord simpel: ik gun geen enkel kind het jeugdzorgverhaal dat ik met me meedraag.
De weg van helen is zwaar en vaak eenzaam. Niet omdat er geen mensen zijn die om me geven, maar omdat de beschadigingen en belemmerende overtuigingen die in mijn brein zijn gegrift, en de niet-passende zorg na het verlaten van de jeugdzorg, niet bijdragen aan mijn helingsproces.
De overtuigingen van degenen die zich in het jeugdzorgsysteem en de staat bewegen, hebben geleid tot uitspraken over kinderen, die als te complex en niet behandelbaar worden beschouwd, met weinig hoop op verdere ontwikkeling.
In plaats van zich te richten op wat kinderen en gezinnen echt helpt naar een beter bestaan, wordt te vaak de oorsprong van problemen genegeerd. Onderzoeken laten zien dat veel van de problemen voortkomen op andere gebieden dan waar de jeugdzorg voor is bedoeld.
We zijn als samenleving zo ver gezakt dat euthanasie soms als behandeling wordt aangeboden aan jonge mensen, voormalige jeugdzorgjongeren die de hoop op een beter leven kwijt zijn.
Dit gebeurt niet omdat er geen kansen zijn, maar door de manier waarop naar deze kinderen in hun jeugd is gekeken en de taal die wordt gebruikt.
Ik vind het pijnlijk en verdrietig dat dit de uitkomst is geworden.
Uiteindelijk is het zo simpel:
we moeten zorgen voor verbinding, ook als we deze kwijt zijn geraakt.
Het idee van Ubuntu leert ons dat we deel uitmaken van een groter geheel. Onze welzijn is onlosmakelijk verbonden met dat van anderen. Wanneer we ons inzetten voor elkaar, groeit onze gezamenlijke veerkracht.
Daarom blijf ik me inzetten vanuit de Wat Als Club.
Het gaat om echt luisteren, echt horen, echt voelen en geloven in de kracht van menselijke veerkracht. Het vergt ook de vrouwelijke waarde van empathie en zorg voor elkaar. We moeten samen dragen wat er is, en elkaar ondersteunen in ons helingsproces.
Even voor de duidelijkheid: ik ben niet tegen euthanasie, maar ik pleit ervoor om eerst te doen wat kan bijdragen aan verbetering. Dit is niet waar het jeugdzorg systeem en de staat de afgelopen decennia op zijn gericht, en ook niet wat nu gebeurt.
Dat betekent concreet dat degenen die het systeem vormen en de staat, de ander echt moeten willen zien en durven vragen:
“Wat kan ik jou bieden?
Wat heb jij van mij nodig?”
Op een manier die past bij de waarden van verbinding en samenwerking, in plaats van:
“Ik denk dat dit de oplossing is, dus doe het maar gewoon, en als je het niet doet, ben je niet meebewegend, niet gemotiveerd en strijdend.”
Zo zouden wij mensen niet met elkaar om moeten gaan.
Download artikel als PDF

