Interview met gastdocent Douwe Dronkert

Dit najaar volgden studenten Waarde-vol Onderwijs® hun eerste lessen van gastdocenten. Douwe Dronkert, communicatiegenerator van de beweging Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg, beet het spits af met een blog- en vlogtraining. In dit interview vertelt hij over zijn betrokkenheid bij Waarde-vol Onderwijs en blikt hij terug op de training.

Hoe raakte je betrokken bij Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg (RVV)?

“In 2008 dacht ik mee over Waarde-volle zorg, over de toekomst van de gezondheidszorg 2010-2050 van LOC Zeggenschap in zorg. Hierin constateert LOC dat het systeem van de zorg zó is ingericht, dat we met zo weinig mogelijk middelen zoveel mogelijk mensen willen verzorgen. Het gaat vooral om economische waarden en over regels. LOC vindt dat de zorg zich allereerst zou moeten richten op de waarde(n) van mensen, op wat zij belangrijk vinden. En van daaruit ook op de grote waarde die zij voor de samenleving kunnen hebben. Dat is een heel mooi uitgangspunt, vind ik. Ongeveer anderhalf jaar geleden kreeg deze visie een vertaling in de beweging Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg, van regels naar relaties.”

Wat is ook alweer het doel van RVV?

“De beweging wil de verpleeghuiszorg opnieuw uitvinden. Met een groot aantal organisaties en mensen streven we samen naar een verpleeghuiszorg, waarin mensen binnen hun eigen mogelijkheden een waardig leven kunnen leiden, met zorg die bij hen past. Verpleeghuiszorg, waarin naasten een wezenlijke bijdrage kunnen leveren en op waarde worden geschat en waarin zorgverleners plezier in hun werk hebben. Instanties, kaders, regels en structuren zouden ten dienste moeten staan van de wijze waarop we samen leven, werken en zorg regelen. Ze zouden dus niet leidend moeten zijn.
Inmiddels maken ruim vijftig zorgorganisaties deel uit van de beweging en zijn ook partijen als de Inspectie, zorgkantoren, het ministerie van VWS en het onderwijs betrokken. Het is een domeinoverstijgend initiatief geworden; veel mensen werken vanuit een gedeelde blik en intentie aan hetzelfde doel. Dat geeft veel vertrouwen. Het is heel gaaf om aan deze beweging te mogen bijdragen.”

Wat doe je als communicatiegenerator RVV?

“Binnen RVV willen we de communicatie organiseren vanuit de beweging en vanuit de relatie. We geloven dat ieder mens ervaringen heeft die het waard zijn om te delen, waar anderen iets van kunnen leren. Communicatie wordt meestal nog georganiseerd vanuit centrale communicatie-afdelingen. Bij LOC zijn we al in 2014 gaan kijken hoe we de communicatiemiddelen optimaal kunnen inzetten, zodat ánderen daar zelf direct gebruik van kunnen maken. Dat kan bijvoorbeeld via het sociale platform, Loc.nl, en daar bieden we ook ondersteuning bij. Je vindt daar bijdragen van mensen uit het netwerk; ze delen onder meer hun vlogs, blogs, tips. En die delen we weer via onze andere media. Door de open en flexibele cultuur omtrent communicatie die we in de beweging hebben ontwikkeld, weten steeds meer mensen dat ze zelf bij kunnen dragen.
Ik probeer zoveel mogelijk mensen bij de communicatie te betrekken, zodat de beweging steeds meer een eigen, sprekend gezicht krijgt en mensen en hun ervaring of ideeën elkaar makkelijker kunnen vinden en versterken. Ik vraag en help mensen bijvoorbeeld om de gesprekken die ze toch al voeren, breder te delen. Een voorbeeld: een bestuurder kwam met het idee bij me aan of het e-mailgesprek waarin hij met een andere bestuurder reflecteerde op kwaliteit van zorg en leven in hun organisaties via een artikel verspreid zou kunnen worden. Daar help ik dan graag bij, om zo opgedane inzichten en inspiratie ook voor anderen toegankelijk te maken.”

Hoe raakte je betrokken bij Radicale Vernieuwing – Waarde-vol Onderwijs?

“Als je de verpleeghuiszorg wil veranderen, kun je niet zonder het onderwijs. Ga maar na: het perspectief van waaruit zorg en welzijn worden gegeven en georganiseerd, krijgen mensen mee vanuit het onderwijs. Een bepaalde manier van kijken en handelen.
Vanaf de start van RVV is verkend hoe we de samenwerking met het onderwijs vorm en inhoud zouden kunnen geven. Op verschillende plekken in het land zijn initiatieven ontstaan om het onderwijs te hervormen. In Leiden pakken drie zorgorganisaties dit samen met regionale opleiders voortvarend op, op initiatief van Mieke Hollander van Zorg4Effect. LOC zit in de stuurgroep van het project.”

Waarom draag je graag bij aan Waarde-vol Onderwijs?

“Vanaf het begin was ik laaiend enthousiast over de manier waarop Mieke het zorg- en welzijnsonderwijs wil vernieuwen. In haar onderwijsconcept wordt fysieke gezondheid gezien als een onderdeel van de potentie van mensen, maar niet als de enige factor die van belang is voor welbevinden. Er wordt breder naar mensen gekeken. Verpleeghuiszorg zou moeten aansluiten bij wat mensen belangrijk vinden en niet andersom.
Deze insteek past heel erg bij wat ik zelf belangrijk vind. Ik ben altijd nieuwsgierig naar wat mensen, groepen en organisaties drijft. En hoe ze méér van wat zij van belang vinden – idealen, ideeën, praktische handigheidjes – een plek kunnen geven in hun leven en directe omgeving. Ik denk dat er in allerlei situaties onder de oppervlakte veel potentie verscholen ligt die niet wordt aangesproken. Met mijn eigen bedrijf Vind de Veelheid help ik mensen en organisaties die potentie verder aan te boren. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat ik altijd probeer vanuit een breed perspectief te kijken: dan blijkt er vaak meer mogelijk, dan je aanvankelijk dacht.
Die manier van denken zit ook in Waarde-vol Onderwijs. Ik ben dan ook dankbaar dat ik aan dit project kan meedoen.”

Wat is jouw rol bij het project Waarde-vol Onderwijs?

“Namens LOC maak ik deel uit van de werkgroep communicatie. De vraag die mij is gesteld, is om in de communicatie de link met RVV in de gaten te houden. Hoe kunnen RVV en Waarde-vol Onderwijs elkaar versterken? Ik fungeer – op het vlak van de communicatie – dus als verbindende schakel, zowel inhoudelijk als meer technisch. Zo houd ik mij onder andere bezig met de totstandkoming van een sociaal platform, specifiek voor Waarde-vol Onderwijs. We willen mensen uitnodigen om direct zelf hun kennis en inzichten met Waarde-vol Onderwijs te delen, net zoals middelen en instrumenten die zij ontwikkelen. Vanuit de ervaringen die we opdeden bij RVV, weten we dat deze aanpak tot veel creativiteit en potentie leidt.
Ook bij Waarde-vol Onderwijs kijk ik hoe diverse uitingen – via social media, bijeenkomsten, bezoeken, in de papieren media – elkaar kunnen versterken. Verder kan ik met de betrokken zorg- en onderwijsorganisaties meedenken over hun communicatie rondom dit project.”

In oktober gaf je als gastdocent een training bloggen en vloggen aan studenten?

“Klopt! De training heette: ‘Hoe maak je makkelijk blogs en filmpjes’. Eerst ben ik ingegaan op verschillende mythes over bloggen en vloggen. Bijvoorbeeld: het kost veel tijd, je moet het heel goed kunnen en ‘ik heb niets te vertellen’. Met behulp van leuke filmpjes heb ik die mythen ontzenuwd. Mijn boodschap was: het kost weinig tijd, is gemakkelijk en iederéén heeft iets te vertellen wat voor een ander betekenisvol kan zijn. Daarna heb ik iets verteld over de principes van vloggen en bloggen. Bijvoorbeeld: dat je de smartphone in de breedte moet houden, dat het verstandig is een rustig plekje op te zoeken en vooral: dat je maar gewoon moet beginnen! Verder heb ik studenten aangemoedigd om ook iets te delen over wat ze ingewikkeld vinden. Vaak zijn mensen geneigd om te vertellen over wat goed gaat, maar ook het delen van uitdagingen – en het samen reflecteren daarop – kan waardevol zijn.”

Hoe reageerden de studenten?

“Er was veel aandacht en enthousiasme, al vonden sommigen het ook wel spannend om zelf iets te gaan maken. Ongeveer de helft van de studenten schreef blogs, de andere helft maakte vlogs. Het resultaat was prachtig! Ik kreeg authentieke verhalen en gedichten te lezen en supermooie filmpjes te zien. Sommige van deze blogs en vlogs zijn al gedeeld via Radicalevernieuwing.nl en de nieuwsbrief Waarde-vol Onderwijs.
Meerdere studenten hebben aangegeven dat ze in de toekomst vaker willen bloggen of vloggen over het project.”

Wat is je tot nu toe opgevallen aan Waarde-vol Onderwijs en wat hoop je dat het project uiteindelijk oplevert?

“Wat me opvalt, is dat het niet alleen gaat over onderwijshervorming, maar ook over organisatievernieuwing. Allerlei werkgroepen zijn binnen de zorg- en onderwijsorganisaties bezig dit project handen en voeten te geven. Indrukwekkend! Dat geeft mij veel hoop en moed dat het project zal leiden tot de beoogde veranderingen.
Uiteindelijk hoop ik dat het oplevert dat er vanaf de basislessen van het onderwijs in zorg en welzijn aandacht zal zijn voor de diversiteit van mensen. Het is niet alleen belangrijk om te leren wat er aan hun buitenkant kan haperen – het medisch model – maar vooral ook wie mensen van binnen zijn en hoe je daarbij aansluit, opdat je hun welbevinden kunt vergroten.”
Tekst: Femke van den Berg

 


Geplaatst op: 29 november 2018
Laatst gewijzigd op: 30 november 2018